©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

تحريم الظلم وغصب الأرض وغيرها - اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان المؤلف : محمد فؤاد بن عبد الباقي بن صالح...


تحريم الظلم وغصب الأرض وغيرها


Zülm, Yer Qəsb Etmək Və S. Haram Olması


حديث سَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نفَيْلٍ، أَنَّهُ خَاصَمَتْه أَرْوى فِي حَقِّ، زَعَمَتْ أَنَّهُ انْتَقَصَهُ لَهَا، إِلَى مَرْوَانَ، فَقَالَ سَعِيدٌ: أَنَا أَنْتَقِصُ مِنْ حَقِّهَا شَيْئًا أَشْهدُ لَسَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقولُ: مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنَ الأَرْضِ ظلْمًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
1038. Səid İbn Zeyd İbn Amr İbn Nofəl  deyir ki, Ərva Bintu Uveys iddia etdi ki, Səid İbn Zeyd  onun haqqını tapdalamışdır deyə Mədinə vəlisi Mərvan İbn Həkəmə şikayət etdi. Bu şikayət görə Səid: “Mən bu qadının haqqısı tapdalamışam? Şəhadət edirəm mən Rəsulullahdan  belə buyurduğunu eşitdim: “Hər kim zülm edərək bir qarış yer belə alarsa heç şübhə yox ki, Qiyamət günü (həmən yer parçası) yeddi qat onun boynuna halqa (formasında) salınacaqdır”. (Buxari 3198, Muslim 4220, 1610/140)
حديث عَائِشَةَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ كَانَتْ بَيْنَهُ وَبَيْنَ أُنَاسٍ خُصُومَةٌ، فَذَكَرَ لِعَائِشَةَ، فَقَالَتْ: يَا أَبَا سَلَمَةَ اجْتَنِبَ الأَرْضَ، فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: مَنْ ظَلَمَ قِيدَ شِبْرٍ مِنَ الأَرْضِ طُوِّقَهُ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
1039. Əbu Sələmə İbn AbdurRahman İbn Auf , özü ilə qövmündən bəzi kimsələr arasında münaqişə yarandığı zaman bunu Aişəyə ərz etdi. Aişə: “Ey Əbu Sələmə! Yer (torpaq) qəsb etməkdən çəkin. Peyğəmbər buyurmuşdu: “Hər kim zülm edərək bir qarış yer belə alarsa heç şübhə yox ki, Qiyamət günü (həmən yer parçası) yeddi qat onun boynuna halqa (formasında) salınacaqdır”. (Buxari 2453, Muslim 4222, 1612/142)

قدر الطريق إِذا اختلفوا فيه


Yol Haqqında İxtilaf Edildikdə Yolun Nəqədər Olacağı


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَضَى النَّبِيُّ، إِذَا تَشَاجَرُوا فِي الطَّرِيقِ، بِسَبْعَةِ أَذْرُعٍ
1040. Əbu Hureyra  demişdir: “Peyğəmbər  hökm vermişdir ki, əgər yol üstündə mübahisə düşərsə, keçid üçün yeddi ərəş enində yol saxlamaq lazımdır.” (Buxari 2473, Muslim 4224, 1613/143)








كتاب الفرائض



Miras Kitabı







ألحقوا الفرائض بأهلها، فما بقي فلأولى رجل ذكر


Mirası Əhlinə Vermək, Yerdə Qalanı Ən Yaxın Olan Kişiyə Vermək


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَهُوَ لأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ
1041. İbn Abbas  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Miras paylarını sahiblərinə verin81. Yerdə qalanı isə (ata tərəfdən) ən yaxın olan kişiyə verilir.” (Buxari 6732, 6735, Muslim 4226, 1615/2)

ميراث الكلالة


Valideyni Və Övladı Olmayanın Mirası


حديث جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، قَالَ: مَرِضْتُ مَرَضًا فَأَتَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي وَأَبُو بَكْرٍ، وَهُمَا مَاشِيَانِ، فَوَجَدَانِي أُغْمِيَ عَلَيَّ، فَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ثُمَّ صَبَّ وَضُوءَهُ عَلَيَّ، فَأَفَقْتُ، فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالي فَلَمْ يُجِبْنِي بِشَيْءٍ حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمِيرَاثِ
1042. Cabir İbn Abdullah  rəvayət edir ki, bir xəstəliyə tutulmuşdum. (Vəda həcci zamanı) Peyğəmbər  Əbu Bəkr  ilə bərabər yanıma xəstə ziyarətinə gəlmişdilər. Onlar məni huşumu itirmiş halda gördülər. Peyğəmbər dəstəmaz aldı və dəstəmaz suyundan mənim üzərimə çırpdı. Ayıldım və Peyğəmbəri  görən kimi: “Ya Rəsulullah! Mən malım haqqında necə edim? Malım barədə necə hökm edim? dedim. Miras ayəsi nazil olana qədər Peyğəmbər  mənə bir şey demədi

(ən-Nisa 11, 12, 176)

”. (Buxari 5651, Muslim 4230, 1616/5)

آخر آية أنزلت آية الكلالة


Son Olaraq Nazil Olan Ayə Kələlə Ayəsidir


حديث الْبَرَاءِ رضي الله عنه، قَالَ: آخِرُ سُورَةٍ نَزَلَتْ بَرَاءَةٌ، وَآخِرُ آيَةٍ نَزَلَتْ يَسْتَفْتُونَكَ
1043. Bəra İbn Azim  rəvayət edir ki, ən son nazil olan surə Bəraə (

ət-Tövbə

) surəsidir. Ən son nazil olan ayə:

“Səndən fətva istərlər...”

ayəsidir” dedi. (Buxari 4605, Muslim 4237, 4238, 4239, 1618/14)

من ترك مالاً فلورثته


Hər Kim Bir Mal Tərk Edərsə O, Mal Mirascılarındır


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمُتَوَفَّى، عَلَيْهِ الدَّيْنُ، فَيَسْأَلُ: هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ فَضْلاً فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ لِدَيْنِهِ وَفَاءً صَلَّى وَإِلاَّ، قَالَ لِلْمُسْلِمِينَ: صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَلَمَّا فَتَحَ اللهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ، قَالَ: أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَتَركَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ، وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ
1044. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbərin  yanına borcu olduğu halda ölmüş bir kimsənin cənazəsi gətirildiyi zaman Peyğəmbər: “Bu kimsə borcunu qaytarmaq üçün bir şeylər tərk etdimi?” deyə soruşardı. Əgər o, kimsənin borcu ödəmək üçün bir şeylər buraxdığı söylənsəydi (və ya kimsə onun borcunu ödəmək üçün üzərinə götürsəydi) onun cənazə namazını qılardı. Əks halda müsəlmanlara xitabən: “Qardaşınızın cənazə namazını sizlər qılın” deyə buyurardı. Nəhayət Allah ona bir çox fəthlər müyəssər etdikdən sonra: “Mən bütün möminlərə öz nəfsimdən daha yaxınam. Artıq hər kim üzərində bir borc buraxaraq ölərsə o, borcu ödəmək mənə aiddir. Hər kim də bir mal buraxarsa o, mal mirasçılarına aiddir” deyə buyurdu. (Buxari 2298, 5371, Muslim 4242, 1619/14)








كتاب الهبات



Hədiyyə Kitabı







كراهة شراء الإنسان ما تصدق به ممن تصدق عليه


Sədəqə Verdiyi Kimsədən Verdiyi Hədiyyəni Geri Pulla Almağın Bəyənilməməsi


حديث عُمَرَ رضي الله عنه، قَالَ: حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللهِ، فَأَضَاعَهُ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ، فَأَرَدْت أَنْ أَشْتَرِيَهُ، وَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَبِيعُهُ بِرخْصٍ، فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: لاَ تَشْتَرِ، وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ، فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ
1045. Ömər  demişdir: “Mən bir nəfərə Allah yolunda (vuruşsun deyə) at bağışladım. Lakin o, lazımınca atın qayğısına qalmadı. Onda mən atımı satın almaq istədim və elə güman etdim ki, o bunu mənə ucuz qiymətə sa­tar. Bu haqda Peyğəmbərdən  soruşduqda o (mənə) dedi: “Onu sənə bir dirhəmə versə belə, nə (onu) satın al, nə də verdiyin sədəqəni geri götür. Çünki verdiyi sədəqəni geri götürən adam, qusduğunu yeyən adama bənzəyir.” (Buxari 1490, Muslim 4248, 1620/1)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللهِ، فَوَجَدَهُ يُبَاعُ، فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ، فَسَأَلَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: لاَ تَبْتَعْهُ وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ
1046. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, atam Ömər İbn Xattab  bir kimsəyə Allah yolunda cihad üçün at verdi. Sonra həmən atın satıldığını eşitdikdə onu geri almaq istədi və (bu barədə) Rəsulullahdan  soruşdu. Peyğəmbər: “O, atı geri almavə sədəqənə geri dönmə” deyə buyurdu. (Buxari 2971, 3002, Muslim 4252, 1621/3)

تحريم الرجوع في الصدقة والهبة بعد القبض إلا ما وهبه لولده وإِن سفل


Hədiyyəni Və Sədəqəni Verdikdən Sonra Ondan Geri Almağın Haram Olması Yalnız Övladına Və Ya Övladının Övladına Verdiyi Müstəsnadır


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَقِيءُ ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ
1047. İbn Abbas  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Verdiyi hədiyyəni geri götürən adam, qusduqdan sonra qayıdıb qusduğunu yeyən itə bənzəyir.” (Buxari 2589, Muslim 4261, 1622/8)

كراهة تفضيل بعض الأولاد في الهبة


Övladlar Arasında Hədiyyə Verərkən Bir Övladı Digərlərindən Üstün Tutmağın Bəyənilməməsi


حديث النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ أَبَاهُ أَتَى بِهِ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هذَا غُلاَمًا، فَقَالَ: أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَ مِثْلَهُ قَالَ: لاَ، قَالَ: فَارْجِعْهُ
1048. Numanın atası Bəşir İbn Sad, Numanı  Rəsulullahın  yanına gətirib: “Mən bu oğlum Numana bir kölə vermişəm” dedi. Rəsulullah: “Uşaqlarının hamsına bunun bənzərini verdinmi?” deyə buyurdu. Bəşir: “Xeyr” dedi. Peyğəmbər: “Elə isə bunu da geri al” deyə buyurdu. (Buxari 2586, Muslim 4262, 1623/9)
حديث النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عَامِرٍ، قَالَ:سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ: أَعْطَانِي أَبِي عَطِيَّةً، فَقَالَتْ عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ، لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَى رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: إِنِّي أَعْطَيْتُ ابْنِي مِنْ عَمْرَةَ بِنْتِ رَوَاحَةَ عَطِيَّةً، فَأَمَرَتْنِي أَنْ أُشْهِدَكَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ: أَعْطَيْتَ سَائِرَ وَلَدِكَ مِثْلَ هذَا قَالَ: لاَ قَالَ فَاتَّقُوا اللهَ وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ قَالَ: فَرَجَعَ، فَرَدَّ عَطِيَّتَهُ
1049. Numan İbn Bəşir  minbərdə ikən demişdir: “(Bir dəfə) atam mənə bir hədiyyə verdi. Lakin (anam) Amra Bint Rəvaha (ona): “Sən Peyğəmbəri  şahidlik etməyə çağırmayınca mən buna razılıq verən deyiləm” dedi. Onda atam Peyğəmbərin  yanına gəlib dedi: “Mən Amra Bint Rəvahadan olan oğluma hədiyyə verdim. Lakin (yoldaşım) məndən səni buna şahid tutmağımı istədi, ya Rəsulullah”. Peyğəmbər: “O biri övladlarına da bu cür hədiyyə verdinmi?”. (Atam): “Xeyr!” deyə cavab verdi. Onda Peyğəmbər  buyurdu: “Allahdan qorxun və övladlarınıza (olan münasibətdə) ədalətli olun!”. Bundan sonra (atam) qayıdıb hədiyyəsini geri götürdü. (Buxari 2587, Muslim 4267, 1623/13)

العمرى


Umra

82

Hədiyyəsi


حديث جَابِرٍ رضي الله عنه، قَالَ: قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْعُمْرَى، أنَّهَا لِمَنْ وُهِبَتْ لَهُ
1050. Cabir  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  hökm etmişdir ki, “Umra” hədiyyəsi, onun verildiyi adama məxsusdur.” (Buxari 2625, Muslim 4280, 1625/25)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: الْعُمْرَى جَائِزَةٌ
1051. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Umra caizdir”. (Buxari 2626, Muslim 4289, 1626/32)








كتاب الوصية



Vəsiyyət Kitabı








كتاب الوصية


Vəsiyyət Kitabı


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: مَا حَقُّ امْرِىءٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَيْءٌ يُوصِي فِيهِ يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ إِلاَّ وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ
1052. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Vəsiyyət etməyə bir şeyi olan bir müsəlmanın (başının altında) yazılı bir vəsiyyəti olmayınca (ardıcıl) iki gecə keçirməyə haqqı yoxdur.” (Buxari 2738, Muslim 4291, 1627/1)

الوصية بالثلث


Üçtə Biri Vəsiyyət Olunur


حديث سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ رضي الله عنه، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ، مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي، فَقُلْتُ: إِنِّي قَدْ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَيْ مَالِي قَالَ: لاَ فَقُلْتُ: بِالشَّطْرِ فَقَالَ: لاَ ثُمَّ قَالَ: الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَبِيرٌ أَوْ كَثِيرٌ، إنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ: إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً صَالِحًا إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، ثُمَّ لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لكِنَ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ، يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ
1053. Səd İbn Əbu Vəqqas  demişdir: “Mən vida həcci ilində xəs­tələnmişdim deyə Peyğəmbər  (tez-tez) mənə baş çəkirdi. Onda mən (ona) dedim: “Mənim xəstəliyim çox ağırlaşıb! Mən var-dövlət sahibiyəm, qızımdan başqa da bir varisim yoxdur. Malımın üçdə ikisini sədəqə verə bilərəmmi?” O: “Xeyr!” deyə buyurdu. Dedim: “Yarısını (verə bilərəmmi)?” O: “Xeyr” deyə cavab verdi, sonra da belə buyurdu: “Üçdə birini, əslində üçdə biri də çoxdur. Şübhəsiz ki, sənin üçün varislərini zəngin qoyub getməyin, onları kasıb və dilənçi vəziyyətdə qoyub getməyindən daha xeyirlidir. Sən Allahın Üzünü diləyərək xərclədiyin sədəqənin, hətta həyat yoldaşının ağzına qoyduğun (lox­ma­nın) belə əvəzini mütləq alacaqsan.” Dedim: “Ya Rəsulullah, mən (burada ölüb) qardaşlarımdan geridəmi qalacağam?” O dedi: “Sən əsla geridə qalmayacaqsan. Etdiyin (hər bir) yaxşı əməl sayəsində sənin dərəcən və hörmətin mütləq artacaq. Bundan başqa bəlkə də, sən elə bir uzun ömür yaşayacaqsan ki, sənin sayəndə bəziləri (möminlər) xeyir əldə edəcək, digərlərinə (kafirlərə) isə zərər dəyəcəkdir Allahım, əshabələrimin hicrətini tamamla və onları geri döndərmə83 Yazıq Səd İbn Xovlə!”. (Səd ibn Əbu Vəqqas demişdir:) “Peyğəmbər  (bu sözü ilə) onun Məkkədə vəfat etməsinə heyfsiləndi.” (Buxari 1295, 6733, Muslim 4296, 1628/5)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: لَوْ غَضَّ النَّاسُ إِلَى الرُّبُعِ؛ لأَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ أَوْ كَبِيرٌ
1054. İbn Abbas  deyir ki, kaş ki, insanlar 3/1 azaldıb, 4/1 getsəydilər. Çünki Rəsulullah: “3/1 (caizdir), lakin 3/1 çoxdur və ya böyükdür” deyə buyurdu. (Buxari 2743, Muslim 4305, 1629/10)

وصول ثواب الصدقات إلى الميت


Sədəqənin Savabının Ölüyə Çatması


حديث عَائِشَةَ، أَنَّ رَجُلاً قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا وأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ: نَعَمْ
1055. Aişə  rəvayət edir ki, bir nəfər Peyğəmbərdən  soruşdu: “Anam qəfil vəfat etdi. Güman edirəm ki, əgər o, danışmağa macal tapsaydı, (malından) sədəqə verməyi vəsiyyət edərdi. Əgər mən onun əvəzinə sədəqə versəm, (bundan ona) savab çatarmı?”. Peyğəmbər: “Bəli!” deyə cavab verdi. (Buxari 1388, Muslim 4307, 4308, 1004/2)

الوقف


Vəqf Etmək


حديث ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ لمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ، فَمَا تَامُرُ بِهِ قَالَ: إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا وَتَصَدَّقْتَ بِهَا قَالَ: فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ، وَتَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى وَفِي الرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللهِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَالضَّيْفِ، لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ وَيُطْعِمَ، غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ قَالَ (الرَّاوِي) : فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْن سِيرِينَ، فَقَالَ: غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً
1056. Abdullah İbn Ömər  rəvayət edir ki, (atam) Ömər İbn Xəttab  Xeybərdə bir yer əldə etdi və onun əmrini almaq üçün Peyğəmbərin  yanına gəldi və: “Ey Allahın Elçisi, mən Xeybərdən bir torpaq əldə etmişəm. Mənə bundan qiymətli olan heç bir mal əldə etməmişəm. Mənə bununla nə etməmi (bu ərazidən necə istifadə etməyimi) əmr edərsən?”. O: “İstərsən təməlini vəqf et və ondan (gələn gəliri) sədəqə et”. Buna görə, Ömər  o yeri: “Təməli satılmaz və alınmaz, miras olunmaz və hədiyyə verilməz” şərti ilə sədəqə etdi. Ömər  bu yeri, kasıblar, qohumlar, kölələr, Allah yolunda çıxanlar, yolçular və qonaqlar (zəiflər) üçün sədəqə etdi. O yerə vali olan, ondan yaxşılıqla yeməsində, ondan mal sahibi olmamaq şərti ilə dostuna yedirməsində bir günah yoxdur. Ravi deyir ki, bu hədisi İbn Sirinə danışdıqda dedi: “Mal toplayan olmayaraq”. (Buxari 2737, Muslim 4311, 1632/15)

ترك الوصية لمن ليس له شيء يوصي فيه


Vəsiyyət Etməyə Bir Şeyi Olmayan Kimsənin Vəsiyyəti Tərk Etməsi


حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى عَنْ طَلْحَةَ ابْنِ مُصَرِّفٍ قَالَ: سَأَلْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى هَلْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْصى قَالَ: لاَ فَقُلْتُ: كَيْفَ كُتِبَ عَلَى النَّاس الْوَصِيَّةُ، أَوْ أُمِرُوا بِالْوَصِيَّةِ قَالَ: أَوْصى بِكِتَابِ اللهِ
1057. Təlhə İbn Müsərrif demişdir: “Mən Abdullah İbn Əbu Əufədən  soruşdum: “Peyğəmbər  vəsiyyət etmişdirmi?” O: “Xeyr!” deyə cavab verdi. Mən soruşdum: “Bəs nə üçün insanlara vəsiyyət yazmaq əmr edilmiş­dir?!” O dedi: “Peyğəmbər  Allahın Kitabını vəsiyyət etmişdir”. (Buxari, 2740, Muslim 4314, 1634/16)
حديث عَائِشَةَ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ: ذَكَرُوا عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ عَلِيًّا رضي الله عنه كَانَ وَصِيًّا فَقَالَتْ: مَتَى أَوْصَى إِلَيْهِ وَقَدْ كُنْتُ مُسْنِدَتَهُ إِلَى صَدْرِي، أَوْ قَالَتْ: حَجْرِي، فَدَعَا بِالطَّسْتِ، فَلَقَدِ انْخَنَثَ فِي حَجْرِي فَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ، فَمَتَى أَوْصى إِلَيْهِ
1058. əl-Əsvəd ən-Nəhai deyir ki, bir dəfə Aişənin yanında Peyğəmbərin  Əliyə  vəsiyyət etdiyi zikr edildi (Peyğəmbərin ölüm xəstəliyində Əliyə  vəsiyyət etdiyi). Aişə: “Rəsulullah, Əliyə  nə zaman vəsiyyət etmişdir? Mən, Rəsulullahı  həyatının son anlarında köksüm üzərində, bir qab (su) istədiyini və qucağımda ikən dünyasını dəyişdiyini, lakin onun öldüyünü hiss etmədim. Bu halda Rəsulullah, nə zaman Əliyə  vəsiyyət etdi?”. (Buxari 2741, Muslim 4318, 1635/18)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ: يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثمَّ بَكَى حَتَّى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ، فَقَالَ: اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَعُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ، فَقَالَ: ائْتُونِي بِكِتَابٍ، أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا، وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا: هَجَرَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ وَأَوْصى عِنْدَ مَوْتِهِ بِثَلاَثٍ: أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ
1059. (Bir dəfə) İbn Abbas : “Cümə axşamı! Nədir cümə axşamı?!” deyib ağladı və onun göz yaşları yerdəki daşların üstünə düşməyə başladı. Sonra dedi: “Cümə axşamı Peyğəmbərin  ağrıları şiddətləndi və o: “Mənə kağız gətirin, sizə elə bir yazı yazdırım ki, ondan sonra heç vaxt haqq yoldan azmayasınız” deyə buyurdu. (Həmin vaxt oradakılar) mübahisə etməyə başladılar, halbuki onun hüzurunda mübahisə etmək olmaz. Onlar dedilər: “Peyğəmbərin  vəziyyəti ağırdır!”. Peyğəmbər: “Məni rahat buraxın! Mənim olduğum hal sizin məni dəvət etdiyiniz şeylərdən daha xeyirlidir.” Peyğəmbər  ölüm ayağında üç şeyi vəsiyyət etdi: “Müşrikləri ərəb ya­rımadasından çıxardın! Mən (nümayəndələrə) hədiyyə verdiyim kimi, siz də (yanınıza gələn) nümayəndələrə hədiyyələr verin!” Üçüncü (vəsiyyətini isə) unutmuşam.” (Buxari 3053, Muslim 4319, 1637/20)
حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: هَلُمُّوا أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ فَقَالَ بَعْضُهُمْ: إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ غَلَبَهُ الْوَجَعُ، وَعِنْدَكُمْ القُرْآنُ، حَسْبُنَا كِتَابُ اللهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ وَاخْتَصَمُوا؛ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ: قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ غَيْرَ ذلِكَ فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالاخْتِلافَ، قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: قُومُوا قَالَ عُبَيْدُ اللهِ (الرَّاوِي) فَكَانَ يَقُولُ ابْنُ عَبَّاسٍ: إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذلِكَ الْكِتَابَ، لاِخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ
1060. İbn Abbas  rəvayət edir ki, Peyğəmbərin  (vəfatı yaxınlaşdıqda) və evində (səhabələrdən mühüm bir qrup) olduğu zaman Peyğəmbər: “Mənə (üstündə) yazı yazmaq84 üçün bir şey gətirin, sizə elə bir yazı yazım ki, ondan sonra zəlalətə düşməyəsiniz” deyə buyurdu. Lakin Orada olanlardan bəziləri (Başqa rəvayətdə: Ömər): “Peyğəmbərin  ağrıları şiddətlənmişdir, bizim əlimizdə Allahın Kitabı var, o bizə kifayət edər” dedi. Bu vaxt (əshabələr) arasına ixtilaf düşdü. Onlardan kimisi: “Kağız gətirin sizə vəsiyyətini etsin, ondan sonra yolunuzu azmayasınız! Kimisidə bundan başqa sözlər söyləyirdi. Səs-küy qalxdıqda Peyğəmbər: “Qalxın yanımdan! Mənim hüzurumda mübahisə etmək olmaz” deyə buyurdu. Ravi deyir ki, İbn Abbas: “Nə böyük müsibətdir bu müsibət ki, Rəsulullah ilə onlara yazmaq istədiyi kitab arasına əngəl oldular! Bunun da səbəbi ixtilaf və səslərini qaldırmaq oldu” dedi. (Buxari 114, 4432, Muslim 4322, 1637/22)








كتاب النذر



Nəzir Kitabı








الأمر بقضاء النذر


Nəzirin Yerinə Yetrilməsinin Əmr Olunması


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ رضي الله عنه، اسْتَفْتَى رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا نَذْرٌ، فَقَالَ: اقْضِهِ عَنْهَا
1061. İbn Abbas  deyir ki, Sad İbn Ubadə  Rəsulullahdan  fətva istəyib dedi: “Anam vəfat etmişdir. Üzərində ödəmədiyi nəziri qalmışdır”. Peyğəmbər: “Sən o, nəziri ananın adından yerinə yetir” deyə buyurdu. (Buxari 2761, Muslim 4323, 1638/1)

النهي عن النذر وأنه لا يرد شيئًا


Nəzir Etməyin Qadağan Olması Və Nəzirin Heç Bir Şeyi Rədd Etmədiyi (Geri Qaytarmaması)


حديث ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: نَهى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنِ النَّذْرِ، قَالَ: إِنَّهُ لاَ يَرُدُّ شَيْئًا، وَإِنَّمَا يُسْتَخْرَجُ بِهِ مِنَ الْبَخِيل
1062. İbn Ömər  demişdir: “Peyğəmbər  nəzir etməyi qadağan edib demişdir: “Nəzir (qədərdən) heç nəyi dəyişdirə bilməz. Bu sadəcə xəsis adamdan qoparılan bir şeydir.” (Buxari 6608, Muslim 4326, 1639/3)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لاَ يَأْتِي ابْنَ آدَمَ النَّذْرُ بِشَيْءٍ لَمْ يَكُنْ قُدِّرَ لَهُ، وَلكِنْ يُلْقِيهِ النَّذْرُ إِلَى الْقَدَرِ قَدْ قُدِّرَ لَهُ، فَيَسْتَخْرِجُ اللهُ بِهِ مِنَ الْبَخِيلِ، فَيُؤْتِي عَلَيْهِ مَا لَمْ يَكُنْ يُؤْتِي عَلَيْهِ مِنْ قَبْلُ
1063. Əbu Hureyrə vrəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Nəzir, Adəm övladına onun üçün təqdir edilməmiş bir şeyi gətirməz. Lakin nəzir onun üçün təqdir edilmiş qədərə sürüklər onu. Allah bu nəzir səbəbilə paxıldan mal çıxarır. Artıq o, kimsə nəzirin səbəbilə daha öncə verməz olduğu malı gətirib verər”. (Buxari 6694, Muslim 4331, 1640/7)

من نذر أن يمشي إلى الكعبة


Kəbəyə Yeriyərək Getməyi Nəzir Edən Kimsə


حديث أَنَسٍ رضي الله عنه، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَى شَيْخًا يُهَادَى بَيْنَ ابْنَيْهِ، قَالَ: مَا بَالُ هذَا قَالُوا: نَذَرَ أَنْ يَمْشِيَ؛ قَالَ: إِنَّ اللهَ عَنْ تَعْذِيبِ هذَا نَفْسَهُ لَغَنِيٌّ وَأَمَرَهُ أَنْ يَرْكَبَ
1064. Ənəs  rəvayət edir ki, (bir dəfə) Peyğəmbər  ixtiyar bir qocanın oğlanlarının qoluna girib getdiyini görüb: “Ona nə olub?” deyə soruşdu. (Qocanın) oğlanları dedilər: “O, (Məkkəyə) piyada getməyi nəzir etmişdir”. Peyğəmbər: “Allah onun öz canına əziyyət verməyinə möhtac deyildir” dedi və ona miniyə minməyi əmr etdi. (Buxari 1865, Muslim 4336, 1642/9)
حديث عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ: نَذَرَتْ أُخْتِي أَنْ تَمْشِيَ إِلَى بَيْتِ اللهِ، وَأَمَرَتْنِي أَنْ أَسْتَفْتِيَ لَهَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاسْتَفْتَيْتُهُ فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ: لِتَمْشِ وَلْتَرْكَبْ لِتَمْشِ وَلْتَرْكَبْ
1065. Uqbə İbn Amir  demişdir: “Bir vaxt mənim bacım Allahın Evinə piyada getməyi nəzir etdi və mənə Peyğəmbərdən  bunun hökmünü soruşmağı əmr etdi. Mən (bu haqda) Peyğəmbərdən  soruşduqda o dedi: “Qoy həm piyada, həm də minik üstündə getsin!” (Buxari 1866, Muslim 4339, 1644/11)








كتاب الأيمان


?


------ml--yl.html

------ocenka.html

------p--------sindrom-l-4.html

------rabochaya-programma.html

------sindrom-l-fraumen-2.html