1 ... 39 40 41 42 43 44 45 46 ... 282

[] - səhifə 43

səhifə43/282
tarix08.03.2018
ölçüsü6.32 Mb.

104 

 

mış  gerb  layihəsi  təkmilləşdirildi.1993  il  19  yanvar  tarixli 

Konstitusiya  qanunu  ilə  Dövlət  gerbinin  rəngli  və  ağ-qara  təsviri, 

fevralın 23-də isə Əsasnaməsi təsdiq edildi. 

Milli  rəssamlıq   sənətinin  inkişafına  xüsusi  əhəmiyyət 

verilirdi.  1919  ildə  nəşr  olunan  "Zənbur"  jurnalında  Azərbaycan 

satirik  qrafıkasının  banisi  Əzim  Əzimzadənin  zamanın  ictimai-siyasi 

problemlə ri ilə  səsləşən karikatura ları dərc  olunurdu. Karikatura lardan 

birində  silahlı  Denikin i,  Kolçakı  və  Androniki  c iblə rində  gəzdirən 

ingilis  qəsbkarla rı  təsvir  olun muşdu.  Onun  rəsmlərində  cəhalət, 

nadanlıq,  qaniçən  erməni-daşnak  quldurlarının   vəhşi  və  iyrənc 

əməlləri  ifşa  edilird i.  Bu   mövzu   rəssam  Bəhru z  Kəngərlinin  də 

yaradıcılığ ında  əhəmiyyətli  yer  tuturdu.  Onun  erməni-müsəlman 

münaqişəsini  əks  etdirən   məşhur  "Qaçqınlar"  silsiləsi  realist 

Azərbaycan  rəssamlıq  sənətinin  nailiyyəti  idi.  Əzim  Əzimzadə 

"Otello",  "Aşıq  Qərib",  "Dəmirçi  Gavə"  tamaşaların ın  bədii  tərtibatı 

üçün  dekor  və  geyim  eskizləri  hazırlamışdı.  Bəhru z  Kəngərli 

Naxçıvan  teatrında  "Hacı  Qara",  "Ölü lər",  "Dağılan  tifaq",  "Pəri-

cadu" və s. tamaşalara tə rtibat vermişdi. M illi  mədəniyyətin tərəqqisi 

və  inkişafı  yolunda  ilk  c iddi  addımla r  atılmışdı.  Əli  bəy 

Hüseynzadənin  "Şeyxülamın  portreti"  və  "Bibiheybət  məscidi" 

tabloların ı  xüsusilə qeyd etmək  lazımd ır.  Bu dövrdə rəssamlar plakat 

sahəsində də diqqtəlayiq əsərlər yarat mışlar. 

Memarlıq  və  heykəltəraşlıq  sənəti  sahəsində  də  müəyyən 

tədbirlər  həyata  keçirilmişdi.  Bakı  Te xniki  Məktəbinin  nə zdində 

heykəltəraşlıq sinfinin aç ılması nə zərdə tutulmuşdu. 1918 ildə Bakın ın 

erməni-daşnak  quldurla rı  tərəfindən  yandırılmış  möhtəşəm  bina ları  - 

Hacı Zeynalabdin Tağıyevin qızlar  məktəbi, "İs mailiyyə" Azərbaycan 

Xalq  Cü mhuriyyəti dövründə şəhərin baş me marı vəzifəsində çalışan görkəmli  me ma r Zivər bəy Əh mədbəyovun layihələri 

əsasında  bərpa  olunmuşdu.  Ermən i  millətçilərinin  basqını  nəticəsində  xarabalığa  çevrilmiş  Şamaxı  şəhərini  bərpa  etmək 

üçün Zivər bəyin təşəbbüsü ilə "Yen i Şirvan cəmiyyəti təsis olunmuşdu. O,  mühəndis Ömər bəy Avuyevlə birlikdə "İslam 

incəsənətini sevənlər və qoruyanlar cə miyyəti"ni də yarat mışdı. Zivər bəy Əh mədbəyov, me mar Nəb ioğlu Qacar, mühəndis 

Məmməd  Həsən Hac ınski və  Hac ı bəy A xundov Şirvanşahlar Sarayı ko mp le ksin tədqiqi sahəsində fəaliyyət göstərmişlə r. 

Sənətşünaslardan  Məhəmməd  Ağaoğlu,  Hüseyn  bəy  Mirzəcamalov,  me ma r  Nəbioğlu  Qacar  isla m  mədəniyyəti, 

mu zeyşünaslıq qədim maddi mədəniyyət nümunələrin i qoru maq sahəsində fəal çalışmışlar. 

1920 il yanvarın  1-də "Türk aktyorları ittifaqf‖ı y ığıncağında məşhur aktyor, peşəkar milli teatr sənəti banilərindən 

biri  Hüseyn  Ərəblinskinin  qəbri  ü zərində  monumental  abidənin  uca ldılması  qəra ra  a lın mışdı.  Zivər  bəy  Əh mədbəyov 

şəhərin  daşnaklar  və  eser-menşeviklərdən  ibarət  "Sentrokaspi"  hökumətindən  azad  edilməsi  (1918,  15  sentyabr)  zamanı 

şəhid  olmuş  azərbaycanlı  türk  əsgərlərinin  xat irəsini  əbədiləşdirmək  üçün  Çənbərəkənd  qəbiristanlığ ında  (indiki  Şəhid lər 

Xiyabanı) ucaqdılacaq türbənin görünüşündə orta əsr Azərbaycan memarlıq incilərindən məharətlə istifadə olun muşdu. Bakı 

müsəlman xeyriyyə cəmiyyətinin təşəbbüsü ilə tikiləcək bu abidənin  inşaat işləri 1919 il sentyabrın 15-də başlamalı və 1920 

ilin  sentyabrınadək  başa  çatmalı  idi.  Belə  abidələri  Gəncədə  də  ucaltmaq,  o  cü mlədən  burada  Nizami  Gəncəviyə  o  dövr 

üçün müasir üslubda abidə ucaltmaq nəzərdə tutulurdu. Azərbaycan Xalq  Cü mhuriyyəti  xarici işlər nazirin in  müavini Adil 

xan  Ziyad xanov  Tehranda  nəşr  olunmuş  me muarlarında  bu  abidənin  layihəsinin  mövcud  olduğunu  xatırlayır.  Digər  bir 

qaynaqda  Xalq  Maarifi  Na zirliyi  tərəfindən  Gəncədə  Niza mi  məqbərəsinin  tikintisinə  500  min  manat  vəsait  ayrıld ığı 

bildirilir. 

Səyyahların diqqətini cəlb edən Bibiheybət məscidi me ma rlıq abidəsi Azərbaycanda Aprel işğalından (1920) sonra 

vəhşicəsinə  dağıdılmışdı.  Hə min  abidə  prezident  Heydər  Əliyevin  xüsusi  qayğıs ı  sayəsində  və  Əli  bəy  Hüseynzadənin 

tablosu əsasında 2000 ildə bərpa olun muşdur. 

Ölkənin  mədəni yüksəlişində kadrların həlledici  rolunu nəzərə alan  Cü mhuriyyət Höku məti  mü xtəlif sahələr üzrə 

ali  təhsilli  peşə  sahiblərinin  ha zırlan masına  xüsusi  qayğı  göstərirdi.  A zərbaycan  Parla mentinin  1919  il  1  sentyabr  tarixli 

qərarı ilə  100 nəfər a zərbaycanlı gənc Avropanın a li məktəblə rində  təhsil a lmağa  yola salındı. Onla rın  içə risində rəssamlıq, 

heykəltəraşlıq və me marlıq ixtisaslarına y iyələn mə k üçün göndərilən tələbələr də vardı. 

105 

  Əd:. Azərbaycan Xalq Cü mhuriyyəti (1918-1920).  Parlament (stenoqrafik hesabat), c.1,2,  B.,  1998; Azərbaycan tarixi, 

7 c ilddə, c.4,5,6,  B.,  2000;  2001;  Fətəli  xan Xoyski.  Həyat və fəa liyyeti  (sənədlər və  materia lla r),B.,  1998; Mə mmədzadə  

Mirzə  Ba la, Milli Azə rbaycan hərəkatı,  B., 1992;   Rəsulzadə M.Ə., Azə rbaycan Cü mhuriyyəti,  B,,  1990; y e n  ə  o  n u n, 

Əsrimizin  Səyavuşu,  Çağdaş  Azərbaycan  ədəbiyyatı,  Çağdaş  Azərbaycan  tarixi,  B.,  1991;  y  e  n  ə    o  n  u  n,  Əsərləri 

(toplayanı,  tərtib  və  transliterasiya  edəni  p rof.  Ş.Hüseynov),  c.l  (1903-09),  c.2  (1909-19...),  B.,  1992;  y  e  n  e    o  n  u  n, 

Bolşeviklərin   Şərq   siyasəti,  B.,  1994;  Şey xzamanlı  N.,  Azərbaycan  istiqlal  mücadiləsi  xatirələri,  B.,  1998;  Topçubaşov 

Ə.M.,  A zərbaycanın  təşəkkülü,  Azərbaycan  EA  Xəbərləri  (tarix,  fəlsəfə  və  hüquq  seriyası).  1990,  №  3;  Azərbaycan 

Demokratik  Respublikası: tarix,  ictimai-siyasi və  mədəni həyat, B.,  1992; "Azərbaycan Xalq  Cü mhuriyyəti tarixin in aktual 

problemlə ri".  Beynəlxa lq sessiyanın  materialları (ma rt-may, 2003),  B.,  2003, №  1-17;  Azə rbaycan Xalq   Cü mhuriyyəti və  

müasir dövr,  B., 1999; Azərbaycan Cü mhuriyyəti (1918-1920),  B., 1998; Azərbaycan Xalq  Cü mhuriyyəti  (ədəbiyyat, dil, 

mədəniyyət  quruculuğu),  B.,  1998;   Aze rbaycanda  dövlətçilik  və  onun  rə mzləri  (tərtib  edəni  və  mətnin  müə llifi  N. 

Vəlixanlı),  B.,  2000;  A xundov  N.,  Azərbaycanın  dövri  mətbuatı  (1832-1920),  B.,  1987;  Bayka ra  H.,  Azə rbaycan  istiqlal 

mü-barizəsi tarixi,  B.,  1992;  Əliyev  İ„ Məhərrəmov   E., A zərbaycan  Res-publikasımn  Dövlət rəmzləri,  B.,  2000;  Hacıyev 

A., Qars və Araz-Türk  Respublika larının tarixindən, B.,1994; Həsənov C, Azərbaycan beynəlxa lq  münasibətlər sistemində 

(1918-1920-ci iller),  B.,  1993; Hüsey-nov Ş., Müstəqilliyin çət in yolu,  B., 1996;  İsgəndərov A., 1918-ci  il  mart q ırğ mının  

tarixşiinaslığ ı,  B.,  1997;  Qasımov  C,  Repressiyadan  deportasiyaya  doğru,  B.,  1998;  Quliyev  V.,  A zərbaycanı  dünyaya 

tanıdan cümhuriyyət. B., 1998; Mah mudov Y., A zərbaycanın dövlətçilik tarixindən, "Azərbaycan Respublikası 1991-2001"  

kitabında,  B.,  2001; y e n ə  o n u n, A zərbaycanın dövlətçilik və parlament ənənələri tarixindən, "Müstəqil dövlətimiz və 

parlamentimiz"  kitabında,  B.,  2001;  Məmmədov  X.,  A zərbaycan  milli  hərəkatı  (1875-1918),  B.,  1996;  Mərdanov  M„ 

Quliyev  Ə.,  Azə rbaycan  Respublikasının  dövlət  rə mzləri,  B.,  2001;  Musayev  İ.,  Azərbaycanın  Na xçıvan  və  Zəngəzur 

bölgələrində siyasi vəziyyət və xarici dövlətlərin siyasəti (1917-1921-ci illər), B., 1996; y e n ə  o n u n, A zərbaycanın xarici 

siyasəti (XX əsr), 3 hissədə, h.l, (mart 1917-1920-ci illər), B., 2003; Müstəqil dövlətimiz və parla mentimiz,B.,2001;  N ə c  ə  

f  o  v    В.,  ADR  (da xili  və  xaric i  siyasət).  B.,  1992;   Nəsib zadə  N.,  A zərbaycan  De mo kratik  Respublikası  (məqalə lər  və  

sənədlər),  B.,  1990; yenə  onun Azərbaycanın xaric i siyas əti (1918-1920),  B.,  1996; Nə zirli Ş., Arxivlərinin sirri aç ılır,  B., 

1999;  yenə  onun,  Cümhuriyyət  generalları,  B  Oruclu  M.,  Azərbaycanda  və  mühacirətdə  müsavat  partiyasının  fəaliyyəti; 

(1911-1992),  B.,  2001;  Paşayev  A.,  Açılma mış  s əhifə lərin  izi  2001;  Seyid zadə  D.,  A zərbaycan  XX  əsrin  əvvəllərində: 

müstəqilliyə;  aparan  yollar,  B.,  2004;  Sü leymanov  M.,  A zərbaycan  ordusu  1920),  B.,  1998;  yenə  onun,  Qafqaz  İslam 

Ordusu və Azərbaycan 1999;     Süley manova     S.    Azə rbaycanda  ictimai-siyasi  hərə kat yü zilliy in sonu -  XX yüzilliyin  

əvvəli),  B.,  1999;  Tahirli  A.,  A zərbaycan  mühacirəti,  B.,  2001;  yenə  onun,  Azərbaycan  mühacirət  mətbuatı,  h.  1-2,  B., 

2002-2003; Yaqublu N., Azə rbaycan milli mücadiləsi və M.Ə.Rəsulzadə, B., 2001; yenə   onun, Müsavat partiyasının tarixi, 

B., Və kilov  R.Ə., A zərbaycan respublikasının yaran ma  tarixi, B. Aдpec-календары Aзepбaйджанской  Pecnублики нa 1920 

r.,   B., 1920;  Aзepбaйджанская Демократическая  Pecnублика   (1918-1920),  Армия (документы и материалы), Б., 1998; 

Aзepбaйджанская  Демократиская    Pecnублика  (1918-1920),  Внешняя  политика  (документы  и  материалы)  ,  Б.,  1998; 

Aзepбaйджанская  Демократическая    Pecnублика      (1918-1920),  Парламент  (стенографические  отчеты),  Б.,  1998; 

Aзepбaйджанская  Демократиская    Pecnублика  (1918-1920),  Законодательные  акты  (сборник  документов),  Б.,  1998; 

Aзepбaйджанская Pecnублика. Документы и материалы (1918-192 гг.), Б., 1998;  Т о п ч и б а ш е в А. М.., Меморандум, Б., 

1993;  y e n ə  o n u n ,  Дипломатические беседы А.А. Т о п ч и б а ш е в а   в Стамбуле (Записи чрезвычайного посланника и 

полномочного министра Aзepбaйджанской    Pecnублики  (1918  -1919  гг.),  Б.,  1994;  Гаджибейли  Дж.,  Избранное,  Б.,  1993; 

Aзepбaйджанская  Pecnублика    (1918  -1920  гг.),  Б.,  1998;  Агамалиева  Н.,  Худиев  Р.,  Aзepбaйджанская  Pecnублика. 

Страницы  политической  истории  1918  –  1920  гг.,  Б.,  1994;  Багирова  И.С.,  Политические  партии  и  организации 

Азербайджана в начале XX века , Б., 1997; Балаев А., Азербайджанское национально – демократическое движение 1917 – 

1920 гг., Б., 1990; Дарабади П.Г., Военные проблемы политической истории Азербайджана в начале в  XX века, Б., 1991; 

Исторические факты о деяниях армян на азербайджанской земле (редакторы – согставители Тамилла Мусаева  и Адиль 

Мамедов), Б., 2003. 


:

front -> files -> libraries -> 2206 -> books
libraries -> Qobustan rayon Mədəniyyət və turizm şöbəsi Qobustan rayon Mərkəzləşmiş kitabxana sistemi
books -> ƏLİ VƏ Nİno (1927), Qurban Səid
books -> Bu dünya göRÜŞ yeriDİ


Dostları ilə paylaş:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


1--vibor-bezopasnih.html

1--vid-professionalnoj.html

1--vidi-lechebnih-gryazej.html

1--virus-prostogo-gerpesa.html

1--visa-mastercard-tlem.html